RESMİ DİLLER VE KÜRT DİL KURUMU - AHMET NESİN

SON DAKİKA

Yazı Karakteri Boyutu:

05 Eylül 2009 Cumartesi 20:31

AHMET NESİN

RESMİ DİLLER VE KÜRT DİL KURUMU

AKP hükümetinin başlattığı, ancak henüz açıklamadığı Kürt açılımı konusunda en çok tartışılan konulardan biri dil ve Kürtçe eğitim. Bu konuda bir araştırma yapınca hem kafam allak bullak oldu, hem de ne kadar cahil olduğumu anladım. Kürt açılımının ABD’nin Irak savaşıyla beraber başladığını hepimiz biliyoruz, destekleyen de, karşı çıkan da bunu kabulleniyor. Doğal olarak ilk önce ABD’nin resmi diline baktım. İlk şaşkınlığım orada başladı, ABD’nin resmi dili yok, yanlış okumadınız resmi dil yok ve kimi eyaletlerde bunun tartışmaları yapılmaya başlamış… Gerçi şu ana kadar 30 eyalet resmi dili İngilizce olarak kabul etmiş, ama sadece 7 tanesi anayasasını değiştirmiş. ABD’de bu konu son zamanlarda ciddi bir tartışma konusu, aismilasyondan haklı olarak korkan gruplar karşı çıkıyorlar…

ABD’de Gwinnet ilçesinin yüzde 16’sı Latin Amerika kökenli ve burada resmi yazışmalar İspanyolca olarak yapılıyor… Amerika’da İspanyolca konuşan nüfus 42 milyon, azımsanacak bir sayı değil, bütün nüfusu 300 milyon olan bir devlet için ciddi bir sayı… Daha da enteresanı dünyada resmi dili İspanyolca olan ülke sayısı İngilizce olandan fazla… Türkiye’de de 29,500 kişi İspanyolca konuşuyormuş, bu dediğim okuldan öğrenenler değil…

İsveç’in de resmi dili yok, azınlık dili olarak da Fince var. İsveç’de ayrıca 100 bin kişi Süryanice konuşuyor… Finlandiya’da da durum tam tersi, azınlık dili olarak da Sami dili var… İsviçre’de 4 ayrı resmi dil var, Kanada’da İngilizce ve Fransızca resmi dil olarak geçiyor… En kalabalık olan sanırım Hindistan, Hint dili ve İngilizce olmak üzere 17 resmî dili var. Azınlık dili değil bu söylediklerim, resmî dil… İrlanda’da resmi dil hem İngilizce, hem İrlandaca… İskoçya daha enteresan, Kelt dili ve İngilizce resmi dil. Enteresan, çünkü Kelt dilini bilenlerin sayısı sadece 58 bin civarında, yani nüfusun yüzde 1,5 kadarı… Almanya’da 10 azınlık halklarının dilleri kabul edilmiş durumda… Türkiye kabul edilsin diye uğraşılar var ayrıca… Fransa’da tartışılan konulardan birisi Oksitanca dili. Fransa’nın güneyinde konuşulan bir dil Oksitanca ve resmi dil olması isteniyor. Konuşan kişi sayısı tam bilinmiyor, ama 1-2 milyon kişi arasında. İlkokullarda Oksitanca öğretilen okullar var… Strassbourg tarafına gittiğinizde de Alsace’lar var Fransa’da. En büyük özellikleri dillerini ne Fransızlar, ne de Almanlar anlayabiliyorlar. Ancak mahkemelerde bile savunmalar Alsace’ca yapılıyor… Korsika bölgesi, nerdeyse tamamen bağımsız…

Resmi dilleri ve azınlık dillerini araştırdığınız zaman akıl almaz şeyler çıkıyor karşınıza… Bulgaristan’da Türklere yapılanları bilmeyenimiz yok. Ne manşetler atılmıştı o dönemlerde. İki yada daha fazla resmi dili olan yada azınlık dilleri olan ülkelerde bölünme gibi tartışmalar olmuyor… Bırakın bölünmeyi, Hollanda, İsveç, Norveç gibi ülkelerde İngilizce biliyorsanız, hemen hemen bütün resmî dairelerde işinizi halledebiliyorsunuz…

O yüzden bu korkunun ve milliyetçiliğin nedenini anlamak zor. Ancak Kürtlerin yapması gereken bişey daha var bence… Aynı Türk Dil Kurumu gibi bir Kürt Dil Kurumu kurmaları gerekiyor… Kürt dilini geliştirmenin en iyi yollarından biri bu olmalı… Kürt edebiyatçıları ve aydınlarının bu çalışmayı ve yapıyı hemen kurmaları gerekir. Türkiye’de bunu engelleyecek bir yasa var mı bilmiyorum, böyle bir yasa olsa bile zorlamak gerekiyor.

Ayrıca Türkiye’de yabancı dil eğitim yapan liselerin statüsü de önemli… Milli Eğitim Bakanlığı bu okullar için Fransızca, Almanca, İngilizce ve İtalyanca diye bir ayrıcalık getirmiş midir? Mesela St. Joseph gibi Hollanda Türkiye’de okul açmak isterse önünde nasıl bir engel olabilir? Eğer bir engel yoksa aynı statü içinde Kürtler niye okul açamasınlar. Irak Kürt hükümeti Türkiye’de bir okul açmak isterse ne gibi bir zorlukla karşılaşır? Eğer Milli Eğitim Bakanlığı dillere göre bir ayrımcılık yapmadıysa, bence bu eğitim olayını boşuna tartışıyoruz. St. Joseph Lisesi’nden mezun olanların üniversiteye girmek gibi bir sıkıntıları olmadığına göre, onlar için de olmayacaktır. Bizim mahallede eskiden Ermeni ve Rum İlkokulları vardı, eğer bu okullar dillere göre kapatıldıysa ciddi bir ırkçılık var demektir…